Telefon alarmowy 999
ul. Szpitalna 14, 34-400 Nowy Targ, Centrala Telefoniczna +48 18 263 30 00

Zakres edukacji po endoprotezie kolna

Materiały informacyjne - Zalecenia dla pacjentów po endoprotezie kolana
 

Endoproteza stawu kolanowego (jest to plastyka rekonstrukcyjna stawu kolanowego) to operacja, podczas której zniszczony staw kolanowy zastępowany jest protezą stawu. Kość udowa styka się z kością piszczelową w stawie kolanowym. Podczas wymiany stawu, końcowa część kości udowej jest usuwana i zastępowana elementem metalowym. Endoprotezoplastyka jest obecnie podstawową i jak na razie jedyną skuteczną metodą leczenia osób z zaawansowanymi zmianami zwyrodnieniowymi stawu kolanowego. Głównym celem zabiegu jest redukcja dolegliwości bólowych, korekcja zaburzonej osi stawu i przywrócenie stabilności oraz poprawa zakresu ruchomości, co ma prowadzić do polepszenia jakości życia chorych
Pacjent musi pamiętać, że w pierwszych tygodniach po zabiegu będzie potrzebował opieki innych osób. Chodzi o transport, przygotowanie posiłków, codzienną toaletę. Należy przestawić meble tak, by nie utrudniały poruszania przy pomocy balkonika lub kul. Należy usunąć dywany i kable, by ograniczyć ryzyko upadku.
   
   1. Ubieranie się;
  • we wczesnym okresie po wszczepieniu endoprotezy stawu kolanowego dobrze jest używać sprzętu wspomagającego,
  • bieliznę i spodnie powinno się zakładać w pozycji siedzącej, zawsze zaczynając od nogi operowanej,
  • aby nałożyć skarpety czy pończochy, należy używać specjalnego pomocnika do zakładania skarpet,
  • podczas ubierania się, powinno się unikać przyciągania kolana do tułowia oraz pochylania się do stóp,
  • najwygodniej jest używać butów wsuwanych lub z elastycznymi sznurówkami, poza tym zalecane jest też używanie łyżki do butów z długą rączką.
    2. Mycie się;
  • wskazane jest używanie prysznica zamiast wanny,
  • w łazience na podłodze i w brodziku powinny być rozłożone maty antypoślizgowe,
  • najodpowiedniejszą pozycją do mycia się jest pozycja stojąca, można też usiąść na odpowiednio wysokim krześle,
  • do brodzika należy zawsze wchodzić zdrową nogą, a następnie dostawić nogę operowaną,
  • podczas kąpieli w wannie niedopuszczalne jest siadanie na jej dnie (zgięcie stawu kolanowego powyżej 90°), do siadu może być natomiast wykorzystany stołek, krzesło lub specjalna ławka montowana do brzegów wanny.
    3. Czynności dnia codziennego
  • nie należy wykonywać ciężkich prac domowych w okresie od 8 do 12 tygodni od przeprowadzonego zabiegu operacyjnego,
  • do bezpiecznego przenoszenia drobnych przedmiotów po mieszkaniu można używać torby na ramię.
  • niedopuszczalne jest noszenie ciężkich toreb z zakupami w okresie pierwszych 8 do 12 tygodni,
  • jedzenie najlepiej przygotowywać w pozycji siedzącej (unikać długotrwałego stania),
  • dźwiganie ciężkich przedmiotów jest dopuszczalne dopiero po uzyskaniu zgody lekarza prowadzącego lub fizjoterapeuty.
    4. Jazda samochodem
  • przy wsiadaniu i wysiadaniu z samochodu drzwi powinny być maksymalnie otworzone,
  • we wczesnym okresie pooperacyjnym najwygodniejszym miejscem do siedzenia jest przedni fotel pasażera (możliwość regulacji odległości od deski rozdzielczej – fotel maksymalnie odsunięty do tyłu).
  • w samochodach o niskim podłożu lub niskich siedzeniach dobrze jest na siedzenie położyć poduszkę lub koc,
  • wsiadając do samochodu, do siedzenia należy zbliżać się tyłem (siadając bezpiecznie jest asekurować się jedną ręką położoną na desce rozdzielczej, drugą trzymając się uchwytu nad drzwiami i powoli opuszczać tułów na fotel),
  • zdarzają się sytuacje, że podczas wsiadania do samochodu potrzebna jest pomoc drugiej osoby w celu włożenia nogi pacjenta do samochodu,
  • podczas dłuższych podróży powinno się robić krótkie przerwy,
  • pacjent posiadający samochód z automatyczną skrzynią biegów może prowadzić już po 4 do 8 tygodni po operacji, prowadzenie samochodu z manualną skrzynią biegów wymaga dłuższego czasu rekonwalescencji i uzależnione jest zazwyczaj od szybkości powrotu pacjenta do pełnej formy.
    5. Spanie, odpoczynek, wstawanie z pozycji leżącej
  • najkorzystniejszą pozycją podczas spania i odpoczynku w pozycji leżącej jest leżenie na plecach lub na zdrowym boku,
  • podczas leżenia na plecach nie należy wkładać poduszki pod operowane kolano (na przykład po to, żeby było wygodniej), długotrwałe ustawienie kolana w zgięciu z podłożoną poduszką może spowodować trwałe jego zgięcie (przykurcz zgięciowy),
  • z łóżka należy wstawać po stronie nogi operowanej. Wstawanie z pozycji leżącej powinno się odbywać w następujący sposób:
a) przesuń się na brzeg łóżka,
b) przesuń operowaną nogę poza łóżko, w tym samym czasie obracając tułów,
c) spuść nogę zdrową, podpierając się rękami o łóżko podnieś tułów i przejdź do pozycji siedzącej,
d) następnie postaw obie nogi na podłożu i wstań.
  • jeśli do poruszania się używany jest balkonik, nie wolno podnosić się poprzez przyciąganie się do niego.
    6. Siedzenie
  • w początkowym okresie pooperacyjnym zabronione jest zakładanie nogi na nogę oraz krzyżowanie nóg,
  • zalecane jest siedzenie na wysokich krzesłach (aby nadmiernie nie zginać operowanego stawu kolanowego),
  • wstając z krzesła, należy przesunąć się na brzeg siedziska, następnie cały ciężar ciała przenieść na nogę nieoperowaną, można pomóc sobie poprzez wypychanie się rękami opartymi na podłokietnikach.
    7. Powrót do aktywności sportowej
  • nie należy uprawiać sportów generujących duże obciążenia dla stawów kolanowych i nie tylko (na przykład: koszykówki, siatkówki, hokeja, podnoszenia ciężarów) oraz sportów o zwiększonym ryzyku upadku (na przykład jazda na nartach),
  • wskazane są następujące aktywności sportowe: chodzenie, nordic walking, golf, taniec, narty biegowe, bieżnia, rower stacjonarny, ćwiczenia grupowe,
  • nie powinno się przekraczać jednorazowego dystansu chodu 4,5 kilometra,
  • pływanie jest wskazane dla pacjentów z endoprotezą stawu kolanowego, ale dopiero po całkowitym wygojeniu się ran pooperacyjnych
    8. Rehabilitacja.
 
Regularne wykonywanie ćwiczeń mających na celu odzyskanie ruchomości i siły oraz stopniowy powrót do wykonywania codziennych czynności są ważne dla pełnego przywrócenia zdrowia.
Przykładowe ćwiczenia usprawniające w okresie pooperacyjnym to:
  • prostowanie, zginanie, ruchy okrężne stopy,
  • zginanie kolana do granicy bólu w pozycji stojącej,
  • zginanie i prostowanie kolana w pozycji siedzącej,
  • wciskanie kolana w podłoże (należy wytrzymać 2 – 3 sekundy, po czym powtórzyć ćwiczenie),
  • chodzenie o dwóch kulach łokciowych,
  • schodzenie po schodach w następującej kolejności: kule, operowana kończyna, zdrowa kończyna,
  • wchodzenie po schodach w następującej kolejności: zdrowa kończyna, kule, chora kończyna.
Ćwiczenia należy powtarzać kilka razy dziennie przez około 10–15 minut. W razie pojawienia się bólu, który nie znika po zaprzestaniu ćwiczenia, należy skonsultować się z lekarzem lub rehabilitantem oraz zmniejszyć intensywność ćwiczeń.
pdf
Rozmiar 0.31 MB
mat_inf_kolano
Dodano: 2016-10-06 11:13:34
Państwowe Ratownictwo Medyczne Zintegrowany Informator Pacjenta Dla pacjentów Elektroniczna rejestracja Dokumenty do pobrania Lista oddziałów Lista poradni Fundusze europejskie Archiwalna strona www Galeria zdjęć